5 najczęstszych błędów popełnianych przez szkoły i przedszkola
Szkoła lub przedszkole to miejsce, w którym każdego dnia przetwarzane są setki informacji dotyczących dzieci, rodziców i pracowników. Dane kontaktowe, informacje o uczniach, dokumentacja przebiegu nauczania, dzienniki elektroniczne, zdjęcia czy informacje przekazywane nauczycielom – wszystkie te dane wymagają odpowiedniego zabezpieczenia.
Jednocześnie placówki oświatowe muszą dbać o bezpieczeństwo dzieci i pracowników oraz coraz częściej korzystają z narzędzi cyfrowych wspierających naukę i organizację pracy.
W efekcie obszarów, w których może pojawić się błąd, jest naprawdę wiele. Które problemy pojawiają się najczęściej?
Dane uczniów i rodziców nie są odpowiednio zabezpieczone
Dziennik elektroniczny, dokumentacja ucznia, formularze, listy kontaktowe czy informacje przekazywane pomiędzy nauczycielami – placówka oświatowa każdego dnia korzysta z wielu źródeł danych osobowych.
Problem zaczyna się wtedy, gdy informacje te są dostępne dla osób, które nie powinny mieć do nich dostępu, albo gdy sposób ich przechowywania nie zapewnia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o systemy informatyczne. Papierowa dokumentacja pozostawiona na biurku, lista uczniów dostępna w miejscu, do którego mogą zajrzeć osoby postronne czy dokument zawierający dane dziecka przesłany niewłaściwemu odbiorcy również mogą stanowić problem.
W przypadku dzienników elektronicznych szczególne znaczenie ma właściwe zarządzanie kontami i uprawnieniami. Nauczyciel powinien mieć dostęp do informacji potrzebnych mu do wykonywania swoich obowiązków, ale niekoniecznie do całej dokumentacji placówki.
Ochrona danych powinna obejmować więc zarówno cyfrową, jak i papierową część działalności szkoły czy przedszkola.
Dane ucznia trafiają do niewłaściwej osoby
W placówce oświatowej bardzo łatwo o sytuację, w której pracownik musi przekazać rodzicowi lub opiekunowi informacje dotyczące dziecka. Problem pojawia się wtedy, gdy zabraknie odpowiedniej weryfikacji osoby, która o te informacje prosi.
Może to być pozornie prosta sytuacja: telefon do sekretariatu, wiadomość e-mail, prośba o wydanie dokumentu czy pytanie o konkretnego ucznia. Jeżeli pracownik nie upewni się, z kim ma do czynienia i czy dana osoba jest uprawniona do otrzymania informacji, może dojść do nieuprawnionego ujawnienia danych.
Warto pamiętać również o sytuacjach, w których dane są przekazywane innym osobom lub podmiotom. Nie każda prośba o informację dotyczącą ucznia oznacza automatycznie możliwość jej udostępnienia.
Dlatego pracownicy szkoły czy przedszkola powinni wiedzieć, kiedy mogą przekazać określone informacje, komu mogą je przekazać i w jaki sposób zweryfikować uprawnienia odbiorcy.
Szczególnej ostrożności wymagają również sytuacje, w których dane dziecka są publikowane lub przekazywane szerszemu gronu osób. Dotyczy to między innymi zdjęć, materiałów z wydarzeń szkolnych czy informacji publikowanych w kanałach komunikacji placówki.
Rozpocznij współpracę z Workabily i zyskaj profesjonalne wsparcie dla swojej firmy
Rozpocznijmy współpracęNauczyciel też może być celem cyberataku
Komputer nauczyciela, konto w dzienniku elektronicznym czy służbowa skrzynka pocztowa mogą dawać dostęp do dużej ilości informacji. Dlatego cyberbezpieczeństwo w szkole nie powinno być traktowane wyłącznie jako zadanie administratora IT.
Pracownik może otrzymać wiadomość wyglądającą jak komunikat od dyrekcji, dostawcy systemu albo innej znanej mu osoby. Może również kliknąć w link prowadzący do fałszywej strony logowania lub przypadkowo udostępnić dane osobie podszywającej się pod rodzica.
Właśnie dlatego szkolenia powinny odnosić się do rzeczywistych sytuacji, z którymi pracownicy mogą spotkać się podczas pracy. Zamiast samego przedstawienia zasad warto pokazywać, jak rozpoznać podejrzaną wiadomość, gdzie zgłosić incydent i co zrobić w przypadku utraty dostępu do konta.
Pracownicy administracyjni również powinni być objęci takimi działaniami. Sekretariat czy dyrekcja mają często dostęp do szczególnie dużej ilości informacji, a jednocześnie są częstym punktem kontaktu dla rodziców i osób z zewnątrz.
Regularne szkolenia pomagają zbudować nawyk ostrożnego obchodzenia się z informacjami i szybkiego reagowania na podejrzane sytuacje.
BHP nie kończy się na szkoleniu pracownika
Bezpieczeństwo w placówce oświatowej ma również bardzo praktyczny wymiar. Zajęcia wychowania fizycznego, lekcje techniki, pracownie, zajęcia praktyczne czy wycieczki wiążą się z różnymi rodzajami ryzyka, które powinny być uwzględnione w organizacji pracy.
Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których uczniowie korzystają ze sprzętu sportowego, narzędzi lub wyposażenia pracowni. Znaczenie ma nie tylko stan techniczny wykorzystywanego sprzętu, ale również sposób przygotowania uczniów do zajęć i nadzór nad ich przebiegiem.
Podobnie jest w przypadku wycieczek i wyjść poza teren placówki. Zmieniające się warunki, większa liczba uczestników czy korzystanie z transportu wymagają odpowiedniego przygotowania i uwzględnienia potencjalnych zagrożeń.
Największym błędem jest traktowanie procedur BHP jako dokumentów, które wystarczy przygotować i przechowywać w dokumentacji. Ich znaczenie ujawnia się przede wszystkim wtedy, gdy są znane pracownikom i rzeczywiście stosowane podczas codziennych zajęć.
Nowa platforma do nauki, stare zasady bezpieczeństwa
Cyfryzacja edukacji sprawiła, że szkoły i przedszkola korzystają z coraz większej liczby narzędzi internetowych. Platformy do nauki zdalnej, komunikatory, aplikacje edukacyjne czy systemy do zarządzania zajęciami ułatwiają organizację pracy, ale jednocześnie mogą wiązać się z przetwarzaniem danych osobowych.
Samo to, że narzędzie jest popularne lub wygodne, nie oznacza jeszcze, że powinno być automatycznie wykorzystywane przez placówkę.
Przed wdrożeniem nowej platformy warto sprawdzić, jakie dane są przez nią zbierane, w jakim celu są wykorzystywane, kto może uzyskać do nich dostęp oraz jakie rozwiązania zastosowano do ich zabezpieczenia.
Znaczenie ma również to, czy placówka wie, gdzie przechowywane są dane i czy korzystanie z konkretnego rozwiązania jest odpowiednio uregulowane od strony organizacyjnej i prawnej.
Dotyczy to szczególnie narzędzi, które wymagają tworzenia kont uczniów lub nauczycieli. Wygoda korzystania z aplikacji nie powinna być jedynym kryterium przy podejmowaniu decyzji o jej wdrożeniu.
Bezpieczeństwo zaczyna się od codziennych sytuacji
W szkole czy przedszkolu bezpieczeństwo danych i osób nie zależy wyłącznie od dyrektora, administratora IT czy osoby odpowiedzialnej za BHP. Każdego dnia decyzje dotyczące bezpieczeństwa podejmują nauczyciele, pracownicy administracyjni i pozostali członkowie personelu.
To właśnie dlatego warto patrzeć na procedury nie tylko jako na obowiązkową dokumentację, ale przede wszystkim jako na praktyczne zasady, które mają pomagać pracownikom właściwie reagować w konkretnych sytuacjach.
Czy nauczyciel wie, co zrobić, gdy otrzyma podejrzaną wiadomość? Czy pracownik sekretariatu wie, jak zweryfikować osobę proszącą o dane ucznia? Czy przed wdrożeniem nowej aplikacji ktoś sprawdza, jakie informacje będą przez nią przetwarzane?
To właśnie odpowiedzi na takie pytania pokazują, czy procedury funkcjonują w placówce również poza dokumentacją.
Dobra organizacja to bezpieczniejsze środowisko dla uczniów i pracowników
Ochrona danych, cyberbezpieczeństwo i BHP są ze sobą powiązane przede wszystkim przez ludzi, którzy każdego dnia realizują zadania placówki. Dlatego skuteczna organizacja bezpieczeństwa powinna uwzględniać zarówno odpowiednie procedury, jak i przygotowanie pracowników do ich stosowania.
Regularna weryfikacja zasad, aktualizowanie procedur i praktyczne szkolenia pozwalają lepiej przygotować placówkę na sytuacje, które mogą pojawić się w codziennej pracy.
Porozmawiajmy o potrzebach Twojej organizacji
Wspieramy firmy, instytucje oraz kandydatów w zakresie bezpieczeństwa, formalności i zatrudnienia. Skontaktuj się z nami i sprawdź, jak możemy pomóc również Twojej organizacji.